Gestalt in de supervisie
Lezers van het Algemeen Dagblad zullen de titel "Worden wie je
werkelijk bent" wellicht nog herinneren. Het is een artikel dat
geschreven is in een serie over anders behandelen in Nederland. Worden wie
je werkelijk bent, gaat over Gestalt en ik gebruik als supervisor en
loopbaanadviseur de Gestaltmethodiek. Hoewel de schrijfster Godefrida
Hoogenraad - Oberman in haar artikel de Gestalt benadert vanuit een
therapeutisch kader zijn er bijzonder veel raakvlakken met supervisie en
loopbaanadvies. Met andere woorden; veel van haar werkwijze is ook
bruikbaar in de supervisie en loopbaanadvies zonder dat het therapie gaat
worden.
In de headline van het artikel staat:
Stress, drukte en snelle, onpersoonlijke contacten.
De hedendaagse maatschappij wacht op niemand. Steeds meer mensen hebben
het gevoel zichzelf voorbij te rennen. Sommigen gaan er daarom een weekje
tussenuit, anderen beginnen bij de bron. Zij nemen de moeite stil te staan
bij eigen functioneren.
Nog een paar citaten uit het artikel:
Ik werk aan de zelfverwezenlijking van mensen en help
hen te worden, zoals ze zijn bedoeld, zodat ze meer met zichzelf
samenvallen. Bij Gestalt gaat het om contact met onszelf, met de omgeving
en met de anderen. De training (en ook de supervisie) poogt de gevoelens,
verlangens, handelingen en gedachten van mensen beter op elkaar af te
stemmen en zo het dagelijks leven positief te beïnvloeden.
De methode is zeker niet zweverig, integendeel. Je leert
praktisch met concrete problemen om te gaan. Is de sfeer op het werk niet
goed? Zou omgang met je kinderen beter kunnen of zijn er moeilijkheden op
het financiële vlak? Gestalt biedt direct toepasbare oplossingen. Er is
geen enkele ziekte die geen psychogene factor heeft.
Gestalt in de supervisie
In het begin van dit artikel schrijf ik dat ik superviseer vanuit de
Gestaltmethodiek. Ik raakte geïnteresseerd door het artikel van Godefrida
door de vele raakvlakken die mijn manier van superviseren heeft met de
Gestalttherapie zonder dat ik therapie als doel heb. Natuurlijk zijn er
verschillen. In de supervisie staat de persoon centraal in zijn
werksituatie en in de therapie staat de persoon centraal. In de supervisie
wordt veel meer gewerkt met leervragen en leerdoelen, in de therapie komt
dit nauwelijks aan de orde. Het is boeiender om naar de overeenkomsten te
kijken. Dat doe ik vanuit mijn dagelijkse praktijk.
De praktijk
Cliënten komen op afspraak. Dat biedt mij de mogelijkheid er te
"zijn" als de cliënt binnenkomt. Ik heb geen wachtkamer. De
planningen zijn zo gemaakt dat er voldoende tijd is om van de ene klant
afscheid te nemen en mij voor te bereiden op de volgende klant. Ik heet de
klant welkom, ik bied iets te drinken aan en ik ben nieuwsgierig hoe het
met hem/haar is.
Bovenstaande regels zijn al een voorbeeld van Gestaltmatig werken. In
de Gestalt gaat het om de awareness en het contact. Door mij op de klant
(laten we die voor dit artikel Frank noemen.) te concentreren (het
supervisieverslag lezen en mijn aantekeningen doornemen.) en daar tijd
voor te nemen, zorgt er voor dat het contact makkelijker tot stand komt.
Ik ben nu mentaal en fysiek op hem betrokken. Ik heet hem welkom en vraag
wat hij wil drinken, koffie of thee. "Hoe gaat het met je" biedt
de mogelijkheid aan Frank om te vertellen wat voor hem voorgrond is. In
alle verhalen die Frank zou kunnen vertellen, zijn er een aantal die om
aandacht vragen en daaruit kiest hij er één die voor hem het
belangrijkst is. Dat kan met zijn werk te maken hebben, maar ook met zijn
privé situatie. Bijvoorbeeld dat hij slecht heeft geslapen, of dat het
niet zo lekker op zijn werk gaat, of omdat hij zich zorgen maakt over zijn
gezondheid.
Door te vragen "Hoe gaat het met je?" weet ik niet alleen
zijn voorgrond, maar maak ik ook contact. In dat contact hoor ik niet
alleen wat hij zegt, maar zie ik ook wat het hem doet. In het verhaal wat
hij houdt kunnen emoties verborgen zijn die hij onbewust laat horen en
zien. Horen door stemverandering, zien door de bewegingen, gebaren die hij
tijdens het verhaal maakt. Ook kan hij tijdens het verhaal het contact
verbreken. Als supervisor kan ik daar op reageren. Bijvoorbeeld oor te
zeggen: Frank als je dit vertelt hoor ik dat je stem hoger wordt en zie ik
dat je je vuisten balt. Ik kan hem uitnodigen om daar naar te kijken, zich
er bewust van te worden.
Het gaat te ver in deze context om zo de hele zitting in kaart te
brengen. Ik heb geprobeerd om met een paar voorbeelden en met behulp van
een krantenartikel duidelijke te maken dat methodieken uit de
Gestalttherapie in een aantal gevallen bruikbaar zijn in supervisie en
loopbaanadvies. Want ook daar geldt hoe beter je bewust bent van hoe je de
dingen doet en wat de werking daarvan is bij anderen en bij jezelf, des te
meer kans creëer je voor jezelf om het aan te pakken.
|
